sobota, 15 stycznia 2011

Prawo pobytu w Norwegii czyli jak się legalnie osiedlić

Przeglądając statystyki odwiedzalności bloga zauważyliśmy ogromne zainteresowanie ostatnim postem „Legalnie w Norwegii – zarejestrowana jako samboer!”. Dlatego też postanowiliśmy rozbudować temat i przybliżyć prawne aspekty osiedlania się Polaków na terenie Norwegii.

Polska jest krajem członkowskim Unii Europejskiej. Choć Norwegia w samej UE nie jest, związana jest ze wspólnotą szeregiem umów i razem z krajami członkowskimi UE oraz EFTA tworzy Europejski Obszar Gospodarczy. EOG opiera się na czterech fundamentalnych wolnościach: swobodzie przepływu ludzi, kapitału, towarów i usług. W konsekwencji obywatele wszystkich państw należących do EOG (a więc i Polski) mogą się swobodnie przemieszczać, osiedlać i nabywać nieruchomości na ich terenie (np w Norwegii).

Zgodnie ze stanem prawnym na dzień powstania postu, Polacy nie muszą wnioskować o przyznanie prawa pobytu ani pozwolenia na pracę w Norwegii. Obowiązuje ich jednak rejestracja pobytu na terenie Norwegii, jeśli pobyt ten trwa dłużej niż 3 m-ce (pobyty do 3 miesięcy uznawane są za „turystyczne”). Rejestracji dokonuje się on-line na stronie Utlendingsdirektoratet – należy podać swoje dane osobowe zgodnie z paszportem i zgłosić cel pobytu albo jego powód itp. Następnie z wydrukowanym ze strony internetowej dowodem rejestracji udać się na najbliższy komisariat policji (norw.: Politistasjon albo Lennsmannskontoret) i tam okazać dokument tożsamości oraz inne niezbędne do rejestracji papiery (patrz dalsza część postu). Jeżeli chcemy zamieszkać w rejonie Oslo, Stavanger albo Kirkenes możemy zarejestrować się w specjalnie utworzonych Centrach Obsługi Pracowników Zagranicznych (Servicesenter for utenlandske arbeidstakere). Po rejestracji otrzymujemy bezpłatnie potwierdzenie (Registreringsbevis). Jest ono bezterminowe i nie należy go odnawiać. Ważne jest tak długo, jak istnieją podstawy ku osiedleniu się (patrz dalej).  

Sprawa nie jest taka prosta, na jaką wygląda, bo samo polskie obywatelstwo nie wystarcza, żeby móc się zarejestrować! Norwegowie wymagają, aby osoba rejestrująca się wykazała, że ma „solidny powód” do osiedlenia się w kraju i mogła udokumentować, że nie będzie ciężarem dla systemu socjalnego państwa.

Kto może się zarejestrować? Za wystarcząjące podstawy do rejestracji i osiedlenia się w Norwegii władze uznają następujące sytuacje:
  • osoba jest pracownikiem zatrudnionym w Norwegii (należy okazać umowę o pracę podpisaną przez pracodawcę prowadzącego działalność gospodarczą w Norwegii). Jest to najczęstsze i najprostsze rozwiązanie!
  • osoba prowadzi własną działalność gospodarczą w Norwegii (potrzebne odpowiednie zaświadczenie);
  • osoba zatrudniona poza Norwegią ale wykonująca dla swojego pracodawcy tymczasowe prace na terenie Norwegii (należy okazać m.in. umowę zatrudnienia z któregoś z krajów EOG potwierdzającą taki stosunek pracy);
  • student – musi mieć zaświadczenie z zatwierdzonej przez państwo uczelni, że rzeczywiście studiuje w Norwegii. Ponadto wymagane jest przedstawienie dowodu ubezpieczenia zdrowotnego oraz złożenie oświadczenia, że posiada się wystarczające środki finansowe do utrzymania się w Norwegii;
  • inna osoba posiadająca znaczne środki własne, wystarczające do utrzymania się w Norwegii – należy wykazać nie tylko posiadanie tych środków (np udokumentować wysoką rentę, emeryturę, kapitał), ale też przedstawić dowód zawarcia ubezpieczenia zdrowotnego pokrywającego wszelkie ryzyko;
  • osoba będąca obywatelem kraju EOG i jednocześnie członkiem rodziny innego obywatela EOG, który już jest zarejestrowany w Norwegii i który będzie odpowiadał za jej utrzymanie i ubezpieczenie. Jest to tzw. „łączenie rodzin” i obejmuje również związki z Norwegami. Należy udokumentować powiązania rodzinne i przedstawić dowód, że osoba, z którą zamieszkamy jest już zarejestrowana w Norwegii. O tym, kto zaliczany jest do członków rodziny – czytaj poniżej!

Kto według Utlendingsdirektoratet jest członkiem rodziny:
  • mąż lub żona (dot. również związków osób tej samej płci!);
  • chłopak lub dziewczyna, pod warunkiem, że udowodnicie, że w ciągu minimum dwóch lat przed przyjazdem do Norwegii mieszkaliście razem pod jednym adresem i zobowiążecie się w dalszym ciągu mieszkać razem w Norwegii. Żadne z was nie może być w związku małżeńskim z inną osobą. Jak udowodnić wspólny związek z Polski – czytaj tutaj.
  • chłopak lub dziewczyna, pod warunkiem, że oczekujecie dziecka (dziewczyna jest w ciąży) i jedno z was jest już zarejestrowane w Norwegii. W tej sytuacji nie trzeba wykazywać dwóch lat trwania związku!
  • dziecko, wnuk lub prawnuk, który jest utrzymywany przez osobę już zarejestrowaną w Norwegii może również osiedlić się tutaj; warunek – wiek poniżej 21 lat;
  • rodzice albo dziadkowie osoby zarejestrowanej w Norwegii (referencyjnej) mogą się tutaj osiedlić na podstawie łączenia rodzin, pod warunkiem, że będą utrzymywani przez osobę referencyjną. Wyjątek – jeśli jesteś studentem w Norwegii, nie możesz „sprowadzić” rodziców czy dziadków zgodnie z tym paragrafem;
  • narzeczeni, pod warunkiem, że w ciągu 6 miesięcy wezmą ślub na terenie Norwegii. Wymagane jest udokumentowanie środków do życia i ubezpieczenia zdrowotnego.
  • Inne osoby – m.in. rodzeństwo poniżej 18 roku życia, osoby wymagające stałej opieki itd. Są to przypadki bardzo rzadkie i skomplikowane prawne, dlatego nie będziemy ich opisywać tutaj.

Rejestracja jako osoba szukająca pracy

Jeżeli nie mamy żadnej pracy nagranej jeszcze przed przyjazdem, ani nie mamy możliwości zarejestrować się w Norwegii na podstawie któregoś z wyżej omawianych punktów, zostaje zgłosić się na policję i zameldować pobyt w celu znalezienia pracy. Z założenia nie może on przekroczyć 6 miesięcy (najlepiej zgłosić się dopiero po 3 miesiącach "turystycznego" pobytu; to daje nam razem 9 miesięcy na szukanie pracy). Policja nie wyda żadnego pisemnego potwierdzenia. Po znalezieniu pracy należy znów zgłosić się na policję i zarejestrować zgodnie z procedurą obowiązującą osoby posiadające pracę.

***


Od odmownej decyzji policji lub Utlendingsdirektoratet nie można się odwoływać! Można natomiast wnioskować o rejestrację jeszcze raz po pewnym czasie, jeśli uznamy, że wówczas spełniamy już stawiane kryteria.

Osoby, którym uda się zarejestrować, mogą po 5 latach wystąpić o prawo stałego pobytu. Jeżeli jesteśmy w stanie udowodnić 7 lat pobytu w Norwegii (zarejestrowanego, w pełni legalnego itd), w ciągu ostatnich 10 lat i spełniamy dodatkowe kryteria, możemy wystąpić o norweskie obywatelstwo!

Powodzenia!

Zobacz także:

13 komentarzy:

  1. zdecydowanie bardzo potrzebny wpis... napisany językiem zrozumiałym, krok po kroku... dziękuję ślicznie... :) pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Witajcie :) Trafiłam na Waszego bloga szukając informacji o Norskprøve, który mnie czeka za dwa tygodnie. Czyżbyśmy byli z tego samego IINiSB na UW?? :) Pozdrawiam serdecznie :))

    OdpowiedzUsuń
  3. Cześć! Powodzenia na egzaminie! Ja kończyłam INiB na UWr ;)

    OdpowiedzUsuń
  4. Dziękuję :)) A Wam owocnych poszukiwań chaty :)
    Ja generalnie pochodzę z Dolnego Śląska, tylko mnie wywiało w którymś momencie w kierunku północno-wschodnim, więc na nauki zakotwiczyłam na UW :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Witam Was serdecznie
    Bardzo sie ciesze,że znalazłam Wasz blog.Zawiera bardzo wiele cennych i przydatnych informacji, z różnych dziedzin życia,z których napewno skorzystam:)
    Przeprowadziłama się tutaj do męża z naszą corka.Minął dopiero miesiąc,jesteśmy an etapie załatwianai formalności.Chcemy wykorzystac możliwość łączenia rodzin.Zarejestrowalismy sie na udi.no,za kilak dni mamy spotkanie w Oslo-mieszkamy w odleglosci ok.40 km od stolicy,i stad moje pytanie.Czego spodziewać sie po spotkaniu,czy odrazu dostanę numer?Moj mąż ma numer stały,posiada prace na czas nieokreślony.Przepraszam za tak mogłoby sie wydawac proste pyt.,ale naczytałam sie an forum i sama juz nie wiem.Czy nie powinnismy wcześniej zglosic sie do naszej komuny?
    Bede wdzieczna za wszelkie informacje.
    Pozdrawiam i życze powodzenia.

    OdpowiedzUsuń
  6. Witam,
    również uważam, że podane informacje tutaj są bardzo przydatne.
    Zalogowałam się na stronie udi i wypełniłam kwestionariusz, można wybrać j. angielski lub norweski. Trzeba przygotować swoje dane z paszportu oraz męża (akurat w moim przypadku). Mój mąż ma pozwolenie pobytu na stałe, pracuje tutaj kilka lat. W kwestionariuszu, trzeba też podać miejsce zamieszkania w Norwegii. Nie w każdej miejscowości jest odpowiedni oddział policji, który zajmuje się tymi sprawami. Trzeba z długiej listy wyszukać najbliższego większego miasta. Kwestionariusz zapisze się w pdf i należy go wydrukować, na policję trzeba zabrać paszporty, zaświadczenie o pozwoleniu na pobyt małżonka, korzystamy z "łączenia rodzin", przetłumaczony akt ślubu lub na papierze międzynarodowym.
    Wyczytałam gdzieś, że także zdjęcie paszportowe. Ale nie wiem czy na 100%
    Po nadanie nr trzeba się udać dopiero po otrzymanym dokumencie o możliwości pobytu.
    Jeśli chodzi o urząd skarbowy, to mój mąż zmieni grupę podatkową, bo tak się złożyło, że w tym roku nie pracowałam, przez co możemy się rozliczać wspólnie.
    Pozdrawiam wszystkich, co również zastanawiali się, jak się zabrać za załatwianie formalności.

    OdpowiedzUsuń
  7. dostalem kontrakt w norwegi i co dalej musze zrobic ? jakies uzedy jak to wszystko wyglada?pomuzcie

    OdpowiedzUsuń
  8. Witam bardzo serdecznie!
    mam troch skomplikowana sytuacje, zatem i skomplikowane pytanie. mianowicie jak mogę sprowadzić narzeczona z Republiki Gabonu. Pracuje pól roku w Norwegii, umowa na stale. Nie wiem jak się do tego zabrać, by nie zepsuć. podobno gdy raz zapadnie decyzja odmowna, to później jest tylko ciężej i gorzej...
    pozdrawiam i dziękuje za wszelka pomoc.

    OdpowiedzUsuń
  9. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń
  10. witam poszukuje pracy w norwegi zeby sie przeprowadzic tam z rodzina jak to zrobic bo słyszałem ze panstwo norweskie pomaga w załatwieniu takich spraw?

    OdpowiedzUsuń
  11. Mam 1 pytanie...czy jesli nie zglosze nigdzie swojego pobytu w Norwegii i bede przebywala tam jako bezrobotna np rok czasu to moge pozniej miec zakaz powrotu do Norwegii?

    OdpowiedzUsuń
  12. Czy to prawda że mąż musi mieć umowę przynajmniej na okres 6 miesiący żeby móc mnie ściągnąc na zasadzie łączenia rodzin?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Witaj,

      w informacji dostępnej na udi.no nie ma słowa o tym, że umowa o pracę musi być na minimum 6 miesięcy (http://www.udi.no/skal-soke/registreringsordningen-for-eueos-borgere/?c=pol#Familiemedlem-av-en-EOS-borger-3)

      Usuń